درباره کتاب طنزآوران جهان نمایش 29
تئاتر کمدی در دورههای معاصر بیشتر ماحصل ایجاد طنزهای موقعیت از دل زندگی روزمرهی افراد و مسائلی است که گاهی پیش پا افتاده انگاشته میشوند. در کتاب طنزآوران جهان نمایش 29 قرار است به کمدیهایی پرداخته شود که موقعیت در آن حرف اول را میزند. تئاتر موقعیت درنظر اهل فن به دو زیربخش کلی تقسیم میشود؛ در یکی از آنها عناصری مانند صحنهپردازی، تعاملات بازیگران و عوامل صحنه باعث خلق موقعیتهای متفاوت میشوند و کلام نقش پررنگی ندارد اما در نوعی دیگر از تئاترهای موقعیت، زبان و کلام نقش اساسی را در بهوجود آوردن «طنز» به دوش میکشد. در کتاب طنزآوران جهان نمایش 29 به آثار ژان میشل ریب ( Jean Michel Ribes) میپردازیم؛ نمایشنامهنویسی که چه بهعنوان نمایشنامهنویس و چه در هیئت کارگردان تئاتر و تلویزیون، خالق موقعیتهایی کلامی است که امضای منحصربهفرد خود را به رخ مخاطب میکشد.
تکگویی یا مونولوگهای کمدی در تاریخ ادبیات نمایشی، پیشینهای بلندبالا دارد که بازیهای کلامی و لفظپردازیهای غیرمنتظره در آن حرف اول را میزند. موقعیتهای کلامی در نمایش تاحدودی متأثر از نظریههایی است که در دههی چهل میلادی در زبانشناسی پدیدار شد و تأثیر آن بر نمایش چشمگیر بود. در این دست از نمایشها کلام نسبت به سایر عناصر نمایش ارجحیت پیدا میکند و موقعیتی متفاوت را بهوجود میآورد. در نمایشنامههایی که در این مجموعه از آثار ژان میشل ریب گردآوری شدهاند، این دست از موقعیتها به وفور وجود دارند. نمایشنامهی «شایعه» از این مجموعه از کارهای اولیهی او در بهوجود آوردن موقعیتهایی است که میتوان آنها را بهنوعی مضحکهی اجتماعی تلقی کرد. ژان میشل ریب در طول حیات هنری خودش آثار زیادی به روی صحنه آورده است و با کسانی مانند رولان توپور و فیلیپ خرسند همکاری داشته است.
نمایشنامهی «در خیابان هیچ کس به من نگاه نمیکند» یکی از چندین تئاتر تلویزیونی است که ژان میشل ریب در سال 1983 روی آنتن تلویزیون فرانسه برده است. او برای نمایشنامهی «تئاتر بیدنگ و فنگ» برندهی جایزهی ارزشمند مولیر شده که مجموعهای است از 9 حکایت مجزا که داستانهایی خلاقانه مثل زندگی در جزیرهای که همهچیز در یک کتاب خلاصه شده است، موزهای که در آن یک اردک وحشی به نمایش گذاشته شده است یا تأثیر تغییرات فصلی بر خلق و خوی افراد به نمایش گذاشته شده است. خلق کردن کمدیهای سیاه و تکگوییهایی که در آن هوش کلامی، سیاست و اجتماع خودشان را در زندگی روزمره نشان میدهند، از مشخصههای کار این نمایشنامهنویس فرانسوی است.
کتاب طنزآوران جهان نمایش 29 در نشر گویا و با ترجمه و گردآوری داریوش مؤدبیان در مجموعهای به همین نام برای حمایت و معرفی آنچه بهعنوان «فن نگارش نمایشنامه» میشناسیم، به چاپ رسیده و در دسترس مخاطبان فارسیزبان قرار گرفته است.
درباره ژان میشل ریب
ژان میشل ریب (زاده 15 دسامبر 1946 در پاریس) نمایشنامه نویس، فیلمنامه نویس، کارگردان تئاتر، سازنده فیلم و بازیگر فرانسوی است. از سال 2002 به عنوان مدیرعامل Thétre du Rond-Point فعالیت داشته است. بین سالهای 1982 و 1984 ریبس مرسی برنارد را کارگردانی کرده بود و از سال 1988 روی فیلم Palace کار می کرد. در سال 2008 ، ریب کارگردانی Batailles را انجام داد که او با رولان توپور به طور مشترک نوشت و سال بعد به عنوان کارگردان Un garçon غیرممکن، نمایش نامه ای از جانب پیتر اس. در سال 2010، در Thétre du Rond-Point او کارگردانی Les Nouvelles Brèves de Comptoir را انجام داد که ژان ماری گوریو در آن ستاره بود. در سال 2011، او موسیقی و رینهاردت واگنر را به نویسندگی و کارگردانی René lénervé - Opéra bouffe et tumultueux پرداخت. یک سال بعد، او به Thétre du Rond-Point بازگشت که در آنجا کارگردانی او را با بازی Théâtre sans animaux و L'Origine du Monde در سال 2013 Sébastien Thiéry انجام داد.
