درباره کتاب گزیدۀ غزلیات شهریار
سید محمد حسین بهجت تبریزی (به فارسی: سید محمدحسین بهجت تبریزی، آذربایجانی: سید محمدحسین بهجت تبریزی) (۲ ژانویه ۱۹۰۶ – ۱۸ سپتامبر ۱۹۸۸)، عمدتا با نام مستعار شهریار شناخته میشود. شاعر آذربایجانی ایرانی که به دو زبان آذربایجانی و فارسی سروده است. مهمترین اثر او، حیدر بابای سلام، اوج ادبیات آذربایجان به شمار میرود که در جهان ترک محبوبیت زیادی پیدا کرد و به بیش از 30 زبان ترجمه شد.
شهریار برخلاف بسیاری دیگر از چهره های زمان خود، به سختی خود را درگیر مشکلات و ایدئولوژی های سیاسی کرد. با این حال، او به خاطر ناسیونالیسم مشتاقش معروف بود. در اثار او استعاره های متعددی در ستایش تخت جمشید، زرتشت و فردوسی ساخته شده است. کتاب گزیده غزلیات شهریار نوشته سید محمدحسین شهریار است که توسط انتشارات نگاه منتشر شده است. شاعر با سرودن شعر تراژیک آغاز کرد. بسیاری از خاطرات تلخ و شیرین او در کتاب های حزیان دل، حیدربابا و مومیایی منعکس شده است. حیدربابا که به زبان آذری سروده و بعدا به فارسی ترجمه شد، مدتها در فهرست ده پرفروش تهران قرار داشت. حیدربابا نام کوهی است که شاعر دوران کودکی خود را در آن گذرانده است. او همچنین کتاب شعر حماسی تخت جمشید را سروده است. او به مسائل انسان گرایانه علاقه داشت و در شعر «نامه ای به انیشتین» از نتیجه کار علمی خود که به عنوان سلاح هسته ای مورد سوء استفاده قرار گرفت، انتقاد کرد. ابیات شهریار اشکال متنوعی دارد، از جمله غزل، رباعی، دوبیتی، قصیده و مرثیه است. شهریار خوشنویس با استعدادی بود، سه تار را بسیار خوب می نواخت و علاقه شدیدی به موسیقی داشت. او از دوستان بسیار صمیمی موسیقیدان ایرانی و استاد بسیار محترم عبدالحسین صبا بود.
درباره محمد حسین شهریار
سید محمدحسین بهجت تبریزی (زادهٔ ١١ دى ۱۲۸۵–درگذشتهٔ ٢٧ شهریور ۱۳۶۷) متخلص به شهریار (پیش از آن بهجت تبریزی) شاعر ایرانی اهل تبریز بود که به زبانهای فارسی و ترکی آذربایجانی شعر سرودهاست. وی در تبریز در خانوادهای بستانآبادی (روستای خُشگِناب بستانآباد) به دنیا آمد و بنا به وصیتش در مقبرةالشعرای تبریز به خاک سپرده شد. ۲۷ شهریور را به واسطهٔ روز درگذشت او «روز شعر و ادب فارسی» نامیدهاند. مهمترین اثر شهریار منظومهٔ حیدربابایه سلام؛ (سلام به حیدربابا)، است که از معروفترین آثار ادبیات ترکی آذربایجانی بهشمار میرود و شاعر در آن از اصالت و زیباییهای روستا یاد کردهاست. این مجموعه در میان اشعار مدرن قرار گرفته و به بیش از ۸۰ زبان زندهٔ دنیا ترجمه شدهاست.
شهریار در سرودن گونههای دگرسان شعر فارسی - مانند قصیده، مثنوی، غزل، قطعه، رباعی و شعر نیمایی - نیز چیرهدست بودهاست. اما بیشتر از دیگر گونهها در غزل شهره بود و از جمله غزلهای معروف او میتوان به «علی ای همای رحمت» و «آمدی جانم به قربانت» اشاره کرد. شهریار نسبت به علی بن ابیطالب ارادتی ویژه داشت و همچنین شیفتگی بسیاری نسبت به حافظ داشتهاست.
شهریار، از جمله سرایندگانی است که شعر را محلی نیک برای بیان این اندیشهورزیهای ژرفنگرانه و پندآموز دانسته، و بسیاری از اندرزهای اخلاقی، تربیتی را در قالبهای گوناگون شعری (بهویژه در قطعات، رباعیات و دوبیتیها) بازمیگوید. مخاطب این افکار و مفاهیم نیز نوع بشر و انسان در طول تاریخ است نه خطابی شخصی و منحصر به فرد.
مجموعهٔ تلویزیونی شهریار که به کارگردانی کمال تبریزی در سال ۱۳۸۴ ساخته شده و در آن جلوههایی از زندگی این شاعر به تصویر کشیده شدهاست، در سال ۱۳۸۶ از طریق شبکهٔ دوم سیما به نمایش درآمد که اعتراض دختر شهریار، «مریم بهجت تبریزی» به همراه داشت مبنی بر اینکه «نود درصد سریال شهریار ساختگی است»، اما پسر شهریار «هادی بهجت تبریزی» معتقد است: «این سریال در کلیات هیچ مشکلی نداشت و در جزئیات هم دست هنرمند باز است که تغییراتی را بهوجود آورد تا مجموعه برای مخاطب جذابیت داشته باشد».
مرکز مطالعات بینالمللی استاد شهریار با هدف تحقیق و برگزاری مسابقات و همایشهای مرتبط با استاد شهریار در شهرستان هشترود واقع شده است. نخستین همایش بزرگداشت استاد شهریار در سطح بینالمللی، با حضور استادان برجستهٔ جهانی توسط این مرکز برگزار شده است.
