درباره کتاب تبریز مه آلود(دو جلدی)
"تبریز مه آلود" اثری است به قلم "محمدسعید اردوبادی" که داستانی عاشقانه و شورانگیز را از درگاه وقایع تاریخی تبریز در عصر مشروطه بیان می کند. "محمدسعید اردوبادی"، کتاب "تبریز مه آلود" را در اصل به زبان ترکی آذربایجانی با نام "دومانلی تبریز" به رشته ی تحریر در آورد اما "رحیم رییس نیا" این اثر را به زبان فارسی بازگردانی نمود.
"تبریز مه آلود" در بحبوحه ی جنگ های تبریز در برابر قوای استبداد شروع می شود. قسمت ابتدایی اثر، بیشتر تلفیقی از مبارزات منطقه ای را با عشق و عاشقی شخصیت ها به تصویر می کشد. مرد جوانی به نام "ابوالحسن بیک" در سفری که از مرز جلفا به تبریز داشت، "نینا" را که یک دختر جوان روس است از چنگال اراذل و اوباش نجات می دهد. تا زمان رسیدن به تبریز، بین "ابوالحسن" و "نینا" عشق سوزانی در می گیرد اما دست سرنوشت "ابوالحسن" را درگیر رویدادهای انقلاب می کند و "نینا" هم از طرف کنسولگری روس، مامور جاسوسی و فراهم ساختن اطلاعات برای انقلابیون قفقاز می شود.
در ادامه ی اثر "تبریز مه آلود"، نفوذ روس ها در آذربایجان بیشتر می شود و "ابوالحسن" ناچار به ترک تبریز می گردد. او باز هم مشغول فعالیت های انقلابی است که این بار با دختری به نام "هانا" آشنا می شود و این بار او را که از اتباع آمریکایی است، از دست قزاق ها می رهاند. دیری نمی پاید که "هانا" وارد کنسولگری آمریکا می شود و چون به "ابوالحسن" علاقه دارد، رازها و اخبار کنسولگری را به او اطلاع می دهد. این ماجراهای عشقی جذاب میان "ابوالحسن"، "نینا" و "هانا" در کنار یکی از رویدادهای تاریخی و انقلابی مهم آذربایجان، سبب شده تا "تبریز مه آلود" به یک کتاب خواندنی تبدیل شود و "محمدسعید اردوبادی" برای خلق این اثر ماندگار مورد تحسین قرار بگیرد.
درباره محمد سعید اردوبادی
محمد سعید اردوبادی (Məmməd Səid Ordubadi) فرزند حاجیآقا (۱۸ مه/۲۴ مارس ۱۸۷۲، اردوباد - ۱ مه ۱۹۵۰، باکو) نویسنده، شاعر، روزنامهنگار و نمایشنامهنویس اهل جمهوری آذربایجان بود. پدر وی حاجیآقا متخلص به فقیر نخستین آموزگار و الهامبخش اشعار محمد سعید بودهاست. او همراه با پدرش در مجالسهای شعر و ادبیات ترکی شرکت میکرد و از همان دوران کودکی علاقهٔ بسیاری به ادبیات ترکی نشان داده و تمامی اشعار خواندهشده در مجالس شعر را حفظ میکرد.
نخستین شعر وی در ۱۳ ژوئن سال ۱۹۰۳ میلادی در ستون ادبیات روزنامه «روس شرق» چاپ شد. پس از سه سال تلاش در سال ۱۹۰۶ میلادی نخستین کتاب شعر وی با عنوان «غفلت» و یک سال بعد دومین کتابش با عنوان «وطن و حریت» در تفلیس چاپشد. وی در این کتابها بر عوامل اجتماعی عقبماندگی و جهل مردم اشاره میکند.
اردوبادی از نخستین روزهای تأسیس روزنامه ملانصرالدین با آن نشریه همکاری میکرد. او همچنین با نشریات طنز دیگر نیز با تخلص «هردم خیال» همکاری داشت.
وی اولین رمان خود را با نام «بدبخت میلیونچو، یاخود رضاقولوخان فرنگیمآب» در سالهای ۱۹۰۷-۱۹۰۹ نوشت که در سال ۱۹۱۴ منتشر شد. او در این کتاب زندگی مردم را در تبریز و مناظر طبیعی شهر را بهطور گستردهای به تصویر میکشد.
وی در دوران جمهوری سوسیالیستی آذربایجان شوروی، در تأسیس مطبوعات، رادیو و تئاتر همکاری داشت.